Een antistatische broek voert elektrostatische lading gecontroleerd af en helpt zo ontstekingsbronnen door statische elektriciteit te beperken. Kies daarom eerst op de risicoanalyse, de vereiste norm en de ATEX-zone van de werkplek. Pas daarna komen pasvorm, zakken, kleur en een bedrijfslogo aan bod. Een werkbroek die alleen praktisch zit, is onvoldoende wanneer elektrostatische ontlading een veiligheidsrisico vormt.

In 5 stappen bepalen of u de juiste broek nodig heeft
- Breng het risico en de werkzone in kaart. Kijk of werknemers werken in een ATEX-zone: 0, 1 of 2 bij gas, damp of nevel, en 20, 21 of 22 bij brandbaar stof.
- Controleer de voorgeschreven kledingnorm. Voor kleding die statische elektriciteit afleidt in explosiegevaarlijke omgevingen is EN 1149-5 de relevante norm, met beproeving volgens een passende methode uit de EN 1149-reeks.
- Kies het kledingstuk op de taak. Bepaal of een losse broek past bij de werkzaamheden, of dat een overall of bodybroek nodig is voor voldoende bedekking en aansluiting.
- Beoordeel schoenen en lagen samen. Antistatische werkkleding werkt alleen binnen een juiste totale uitrusting, inclusief geschikte veiligheidsschoenen en onderlagen.
- Leg personalisatie vooraf vast. Laat een logo uitsluitend plaatsen op een positie die de bescherming, reflecterende banden, naden en normlabels niet aantast.
Bij Bedrijfskleding Best kunt u de kleding per functie samenstellen, bijvoorbeeld een antistatische broek voor monteurs en een zichtbare, normconforme set voor medewerkers die ook buiten of langs verkeer werken. Dat voorkomt dat iedereen hetzelfde kledingstuk krijgt terwijl de risico's per functie verschillen.
Wanneer is antistatische kleding vereist?
Statische elektriciteit ontstaat onder meer door lopen, wrijving tussen stoffen en het uittrekken van kleding. Een ontlading kan onschuldig aanvoelen, maar kan in een omgeving met een ontvlambare atmosfeer een ontstekingsbron vormen. De werkgever bepaalt via de risico-inventarisatie en -evaluatie welke bescherming vereist is.
ATEX-zones geven de kans aan dat een explosieve atmosfeer aanwezig is:
- Zone 0: continu, langdurig of frequent aanwezig gas, damp of nevel.
- Zone 1: tijdens normaal bedrijf waarschijnlijk aanwezig gas, damp of nevel.
- Zone 2: tijdens normaal bedrijf niet waarschijnlijk aanwezig, en als dit toch gebeurt slechts kortdurend.
- Zone 20: continu, langdurig of frequent aanwezige brandbare stofwolk.
- Zone 21: brandbare stofwolk waarschijnlijk tijdens normaal bedrijf.
- Zone 22: brandbare stofwolk niet waarschijnlijk tijdens normaal bedrijf, en dan kortdurend.
De zonering zelf is geen kledingvoorschrift. De risicoanalyse, de werkprocedure en de specificaties van de veiligheidskundige bepalen welk kledingpakket nodig is. Raadpleeg ook de officiële tekst van de ATEX-richtlijn voor werkomgevingen voor de Europese minimumeisen rond explosieve atmosferen.
EN 1149-5 is iets anders dan ESD-kleding
Een veelgemaakte fout is antistatisch en ESD als uitwisselbare termen behandelen. Bij een antistatische broek voor explosiegevaarlijke omgevingen kijkt u naar EN 1149-5. Deze norm betreft de prestatie-eisen voor elektrostatisch dissipatieve beschermende kleding.
ESD-kleding wordt ingezet waar elektrostatische ontlading gevoelige elektronische componenten kan beschadigen. In een ESD-beschermde werkplek spelen de eisen uit EN 61340-5-1 een rol. Dat is een andere toepassing dan explosieveilig werken. Een broek met een ESD-aanduiding is dus niet automatisch de juiste keuze voor een ATEX-werkplek, en omgekeerd.
Lees eerst onze praktische uitleg over wanneer antistatische werkkleding nodig is. Daarmee maakt u het onderscheid vóór u modellen en maten vergelijkt.
Controleer norm, materiaal en uitvoering
Vraag altijd naar de documentatie van het specifieke kledingstuk. Een merknaam, donkere stof of een verkoopomschrijving met het woord antistatisch is geen vervanging voor een normmarkering en productinformatie. Controleer ook of de uitvoering die u bestelt dezelfde gecertificeerde uitvoering is als het model in de documentatie.
| Onderdeel | Waar u concreet op controleert |
|---|---|
| Broek | Markering EN 1149-5, productinformatie en onderhoudsinstructie van het gekozen model |
| Combinatiekleding | Vereiste aanvullende norm, zoals EN ISO 11612 voor hitte en vlammen of EN ISO 20471 voor hoge zichtbaarheid |
| Schoenen | EN ISO 20345 bij veiligheidsschoenen, met onderscheid tussen antistatische markering en specifieke ESD-markering |
| Onderlagen | Geen kledinglaag die de afvoer van elektrostatische lading belemmert volgens de instructie van fabrikant en veiligheidsprocedure |
| Personalisatie | Positie, formaat en techniek die vooraf zijn beoordeeld voor het gecertificeerde kledingstuk |
In veel functies is meer dan alleen elektrostatische bescherming nodig. Werk bij hitte, vlammen of een elektrische vlamboog vraagt om kleding met de juiste aanvullende eigenschappen. EN ISO 11612 ziet op bescherming tegen hitte en vlammen. Voor zichtbaarheidskleding geldt EN ISO 20471. Bij een gecertificeerde hi-vis broek of jas mogen logo's niet op fluorescerend materiaal of retroreflecterende banden worden geplaatst als dit de vereiste zichtbaarheid of certificering aantast.
Kies daarom niet los een broek en jas omdat de kleuren bij elkaar passen. Laat de benodigde normcombinatie per functie vastleggen. Bekijk hiervoor ook het aanbod antistatische werkkleding en, wanneer de werkomgeving dat vraagt, vlamvertragende werkkleding.
Let op de pasvorm tijdens echt werk
Een veilige broek moet medewerkers ook tijdens bukken, klimmen, knielen en reiken goed passen. Te strak gemaakte kleding kan scheuren of de bewegingsvrijheid beperken. Een veel te ruime broek blijft gemakkelijker achter haken en maakt het lastiger om de pijpen goed boven de schoenen te dragen.
Let bij het passen op deze punten:
- de tailleband sluit comfortabel wanneer iemand zit en hurkt;
- de broekspijp heeft voldoende lengte zonder over de zool te slepen;
- kniezones en gereedschapszakken zitten op de juiste plek voor de taak;
- sluitingen, ritsen en zakken blijven bruikbaar met werkhandschoenen;
- verschillende pasvormen zijn beschikbaar wanneer het team uiteenlopende maten nodig heeft.
Voorbeeld: een onderhoudsmonteur die veel knielt heeft baat bij een model met passende kniezones en praktische zakken. Werkt die monteur in een zone waar elektrostatische lading beheerst moet worden, dan moeten juist die eigenschappen aanwezig zijn in een broek die ook aantoonbaar aan de gevraagde antistatische eis voldoet. Een losse kniebeschermer of aftermarket-aanpassing mag de specificatie van het kledingstuk niet ondermijnen.
Voor transport, magazijn en servicewerk is de kledingbehoefte vaak anders dan in productie of procesindustrie. Lees ook hoe u werkkleding voor logistiek kiest als medewerkers zowel laden, rijden als orderpicken.
Schoenen en onderlagen verdienen evenveel aandacht
De antistatische broek is één onderdeel van de persoonlijke beschermingsmiddelen. Veiligheidsschoenen vallen onder EN ISO 20345. Antistatische schoenen hebben een antistatische eigenschap, vaak aangeduid met de markering A. ESD-schoenen hebben een specifiekere elektrische weerstand en zijn bedoeld voor ESD-toepassingen. Controleer welke eis uw werkplek stelt en ga niet uitsluitend af op de veiligheidsklasse S1, S2 of S3.
Vermijd tevens ongecontroleerde kledinglagen. Synthetische onderkleding of een extra jas die niet past binnen de werkinstructie kan de beoogde elektrostatische werking beïnvloeden. Volg de gebruiks- en wasinstructies van de fabrikant. Vervuiling, slijtage, onjuiste reparaties en wasmiddelen die niet zijn toegestaan, kunnen de prestaties van beschermende kleding negatief beïnvloeden.
Logo aanbrengen zonder de bescherming uit het oog te verliezen
Een bedrijfslogo maakt werkkleding herkenbaar, maar bij beschermende kleding staat veiligheid voorop. Bedrukken en borduren voegen materiaal, steken of een transfer toe. Laat daarom vóór productie beoordelen welke techniek en positie voor het gekozen model zijn toegestaan.
Houd deze regels aan:
- bedek nooit een CE-markering, normpictogram, maataanduiding, onderhoudsetiket of andere verplichte productinformatie;
- plaats geen logo over reflecterende banden, fluorescerende zones, naden, sluitingen of functionele zakken;
- gebruik bij vlamvertragende kleding uitsluitend een personalisatie-oplossing die past bij de beschermende uitvoering;
- wijzig kleding niet zelf door opnaaien, doorboren of verplaatsen van onderdelen;
- vraag bij twijfel naar de instructie van de fabrikant van precies dat model.
Voorbeeld: op een antistatische werkbroek kan een bedrijfsnaam op een vrije, door de leverancier goedgekeurde positie passend zijn. Op een EN ISO 20471-broek is die vrije ruimte beperkter, omdat fluorescerend oppervlak en reflecterende striping onderdeel zijn van de zichtbaarheidsprestatie. Hetzelfde logo-ontwerp vraagt dan om een andere plaatsing of om een logo op een bijpassende jas of polo.
Bedrijfskleding Best helpt bij de keuze tussen werkkleding bedrukken of borduren, de maatvoering en een offerte voor kleine, middelgrote of grote series. Lever daarbij altijd de functieomschrijving, gewenste normering, logo-bestand en de gewenste positie aan.
Veelgemaakte fouten bij de inkoop
De eerste fout is een antistatische broek kiezen zonder de risicoanalyse of veiligheidsinstructie te raadplegen. Daarmee is onduidelijk of EN 1149-5, ESD-kleding of aanvullende vlamvertragende en zichtbare eigenschappen nodig zijn.
Een tweede fout is uitsluitend kijken naar de broek. Schoenen, onderlagen, jas en gebruiksomstandigheden horen bij dezelfde veiligheidsafweging. Ook een vervangende broek moet exact passen bij de vastgelegde functie-eis.
Ten derde wordt personalisatie soms pas besproken nadat de kleding is besteld. Bij beschermende kleding moet de logo-positie al bij de aanvraag bekend zijn. Zo blijft het normlabel leesbaar en kan de techniek worden afgestemd op de kledingsoort.
Veelgestelde vragen
Is een antistatische broek verplicht in elke ATEX-zone?
Nee. De werkgever bepaalt de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen aan de hand van de risicoanalyse, zonering en werkprocedure. In ATEX-zones is het beheersen van ontstekingsbronnen essentieel; welke kleding daarvoor is voorgeschreven, hangt af van de concrete werkzaamheden en aanwezige stoffen.
Mag ik een antistatische broek dragen met gewone veiligheidsschoenen?
Alleen als die schoenen voldoen aan de eis die voor de werkplek is vastgesteld. Controleer EN ISO 20345 en de benodigde antistatische of ESD-markering. De veiligheidsklasse van de schoen vertelt niet op zichzelf of deze voor uw elektrostatische toepassing geschikt is.
Kan een logo op een antistatische broek worden geborduurd?
Dat hangt af van het model, de aanvullende normering en de instructies van de fabrikant. Een borduring mag normlabels, zichtbaarheidselementen en beschermende eigenschappen niet aantasten. Laat plaatsing en techniek vooraf beoordelen.
Wanneer kies ik een overall in plaats van een losse broek?
Een overall is passend wanneer de risicoanalyse volledige bedekking van het lichaam of een gesloten kledingopbouw voorschrijft. Bij taken met veel bukken, vuil werk of aanvullende bescherming kan dat praktischer zijn. Kies altijd volgens de functie-eis en de vereiste normmarkeringen.
Wilt u antistatische werkbroeken per functie laten samenstellen en veilig van een logo voorzien? Vraag een offerte aan.

